Selasa, 05 November 2013

Jalan satapak ka Nusantara Jaya



JALAN SATAPAK KA NUSANTARA JAYA
Terjemahan bebas ku Payasa


Prabu Siliwangi berpesan pada warga Pajajaran yang ikut mundur pada waktu beliau sebelum menghilang :

“Perjalanan kita hanya sampai disini hari ini, walaupun kalian semua setia padaku! Tapi aku tidak boleh membawa kalian dalam masalah ini, membuat kalian susah, ikut merasakan miskin dan lapar. Kalian boleh memilih untuk hidup kedepan nanti, agar besok lusa, kalian hidup senang kaya raya dan bisa mendirikan lagi Pajajaran! Bukan Pajajaran saat ini tapi Pajajaran yang baru yang berdiri oleh perjalanan waktu! Pilih! aku tidak akan melarang, sebab untukku, tidak pantas jadi raja yang rakyatnya lapar dan miskin.”

Dengarkan! Yang ingin tetap ikut denganku, cepat memisahkan diri ke selatan! Yang ingin kembali lagi ke kota yang ditinggalkan, cepat memisahkan diri ke utara! Yang ingin berbakti kepada raja yang sedang berkuasa, cepat memisahkan diri ke timur! Yang tidak ingin ikut siapa-siapa, cepat memisahkan diri ke barat!

Dengarkan! Kalian yang di timur harus tahu: Kekuasaan akan turut dengan kalian! dan keturunan kalian nanti yang akan memerintah saudara kalian dan orang lain. Tapi kalian harus ingat, nanti mereka akan memerintah dengan semena-mena. Akan ada pembalasan untuk semua itu. Silahkan pergi!

Kalian yang di sebelah barat! Carilah oleh kalian Ki Santang! Sebab nanti, keturunan kalian yang akan mengingatkan saudara kalian dan orang lain. Ke saudara sedaerah, ke saudara yang datang sependirian dan semua yang baik hatinya. Suatu saat nanti, apabila tengah malam, dari gunung Halimun terdengar suara minta tolong, nah itu adalah tandanya. Semua keturunan kalian dipanggil oleh yang mau menikah di Lebak Cawéné. Jangan sampai berlebihan, sebab nanti telaga akan banjir! Silahkan pergi! Ingat! Jangan menoleh kebelakang!

Kalian yang di sebelah utara! Dengarkan! Kota takkan pernah kalian datangi, yang kalian temui hanya padang yang perlu diolah. Keturunan kalian, kebanyakan akan menjadi rakyat biasa. Adapun yang menjadi penguasa tetap tidak mempunyai kekuasaan. Suatu hari nanti akan kedatangan tamu, banyak tamu dari jauh, tapi tamu yang menyusahkan. Waspadalah!
Semua keturunan kalian akan aku kunjungi, tapi hanya pada waktu tertentu dan saat diperlukan. Aku akan datang lagi, menolong yang perlu, membantu yang susah, tapi hanya mereka yang bagus perangainya. Apabila aku datang takkan terlihat; apabila aku berbicara takkan terdengar. Memang aku akan datang tapi hanya untuk mereka yang baik hatinya, mereka yang mengerti dan satu tujuan, yang mengerti tentang harum sejati juga mempunyai jalan pikiran yang lurus dan bagus tingkah lakunya. Ketika aku datang, tidak berupa dan bersuara tapi memberi ciri dengan wewangian. Semenjak hari ini, Pajajaran hilang dari alam nyata. Hilang kotanya, hilang negaranya. Pajajaran tidak akan meninggalkan jejak, selain nama untuk mereka yang berusaha menelusuri. Sebab bukti yang ada akan banyak yang menolak! Tapi suatu saat akan ada yang mencoba, supaya yang hilang bisa diteemukan kembali. Bisa saja, hanya menelusurinya harus memakai dasar. Tapi yang menelusurinya banyak yang sok pintar dan sombong. dan bahkan berlebihan kalau bicara. (bersambung..)


Batavus Onthel



Sepeda  Batavus
Ref: de oud fiets Batavus Specail Edition
Disadur oleh Payasa Ketua Paguyuban Onthel Piets Taman Mini

http://spedaontel.files.wordpress.com/2011/08/batavus.jpg?w=640
Tulisan ini disajikan untuk memperingati 63 tahun serangan Oemoem 1 Maret 1949  dipimpin oleh Letkol Soeharto yang pada waktu itu sebagai Komandan Brigade X/Wehrkreis III. Sepeda merk Batavus pernah digunakan oleh tentara-tentara Indonesia yang ikut berjuang untuk mempertahankan Kemerdekaan Indonesia dan untuk membuktikan kepada dunia Internasional bahwa TNI  berarti juga Republik Indonesia masih ada dan cukup kuat.

Tak kenal maka tak sayang.
Produksi sepeda  merk Batavus sangat terbatas namun sejak awal tahun empatpuluhan sepeda Batavus memproduksi besar-besaran sepeda sport dan terbukti sangat sukses. Sepeda Batavus termasuk sepeda yang berkualitas baik namun merk Batavus kurang diminati dan disukai oleh para penggemarnya dengan alasan kurangnya desain ke-khas-an sepeda Belanda.

Sejarah Perusahaan Sepeda Batavus.
Pada tahun 1909 Andries Gaastra mendirikan perusahaan sepeda onthel di pusat kota Friesland Heerenveen Belanda dan pada tahun yang sama Gaastra menjadi Importir sepeda yang sukses. Pada tahun 1913 Gaastra mulai merakit sepeda sendiri dengan nama Batavus dan merk ini baru dikenalkan pada dunia tahun 1916 dan pada tahun 1924 merk Batavus resmi mendapat lisensi dari Pemerintah Belanda.
Pada tahun 1945 Gaastra meninggal dunia dan perusahaan Batavus diteruskan oleh anaknya yang bernama Hans Gaastra namun karena situasi tidak menentu dan karyawannya banyak yang pindah ke perusahaan lain (Simplek dan Gazelle) akhirnya perusahaan Batavus lambat laun terhenti dan pada tahun 1948 Perusahaan ini tutup karena krisis bahan baku. Dmikian semoga bermanfaat, terimakasih salam Onthelis, Payasa.


Selasa, 29 Oktober 2013

Mapag semah Komunitas Iket Sunda Majalengka



MAPAG TATAMU DINA MULASARA IKET SUNDA

Assalamualaikum Wr. Wb.  Sampurasun.
Nu ku simkuring dipihormat Ais pangampih ti dinas kabudayaan Kab Majalengka Kang Rahmat Iskandar, Girang Rumpaka pupuhu Komunitas Iket Sunda ti puseur dayeuh Kang Agus Roche Distrosunda anu dina danget ieu diwakilan ku Kang Andi Rustandi Sunarya, kang Marzuki Latif, kang Rudi Dimyana sareng ku kang Tantan Nurtaniawan.
Hormateun simkuring para Inohong para Nonoman Komunitas Iket Sunda  ti wewengkon Kuningan, ti wewengkon Galuh Ciamis, ti wewengkon Pangandaran sareng ti wewengkon Jatayu Bandung,
Hormateun simkuriang pupuhu kasundaan ti Paguron Gajah Putih bp H. Omo, abah Iwik sarengrenganana, pupuhu kasundaan Karinding nyengsol ti Galuh Ciamis, Karinding Maung Lugay ti Jatipamor Majalengka sareng pupuhu Calung gandrung sagunung ti Desa Ciranjeng.
Oge teu hilap hormateun simkuring wadia balad baraya Iket Sunda Majalengka nu teu dipilah pilah.

Mitembeyan biantara sim kuring asmana Payasa anu ngageugeu di ieu tempat seja ngahaturkeun sapuruluk salam silaturahmi, ngabageakeun wilujeng sumping ka para inohong para nonoman anu sami-sami mikacinta mikatresna sareng mulasara ieu iket, simkuring ngahaturkeun rebu nuhun laksa keti gerah kabingahan, bingah kagiri giri bingah amarwata suta bingah nu teu aya wates wangenna rehna dina danget ieu urang sadaya tiasa ngariung patepung lawung patepang raray paamprok jonghok sareng baraya sunda sapapajaran dina raraga silaturahmi Komunitas Iket Sunda wewengkon Majalengka.
Para wargi baraya sadayana, menggah pamaksadan baraya Iket Sunda wewengkon Majalengka teu aya sanes, kajabina nyaeta seja nyukcruk galur di luluhur, mapay lacak anu baheula, tatali paranti warisan ti nini aki. Nu mawi tebih diungsi, jauh dijugjug, anggang diteang, sanes lantung tambuh laku, sanes ketang tanpa beja, sim kuring seja malikan deui carita anu baheula nu kungsi dipake ku Nini Aki nyaeta mulasara iket warisan karuhun urang sarerea, pamugi mugi kunanjeurna komunitas iket sunda di wewengkon Majalengka, urang tiasa rempug jungkung sauyunan sabobot sapihanean, kadarat jadi salebak kacai jadi saleuwi, urang tiasa silih asah silih asih silih asuh jeung silih talingakeun moro udagan nu jadi panyileukan geusan ngaraketkeun duduluran nu dibeungkeut ku ieu iket, sanajan hargana murah tapi merenah dina sirah moal gampang jalma bisa ngajamah komo deui lamun anu makena eta semah.
Para wargi baraya Iket Sunda satatar pajajaran, anu kadua hapunten anu kasuhun bilih dina panampianana aya nu kagitik ku pangatik aya ucap tekad lampah anu kirang merenah, bilih dina tata titina dina tindak tandukna kirang duduga peryoga, dina bema tatakramana teu ngawirahma oge dina basa basina ngan saukur dirarampa sugan kitu meureun kieu tangtu seueur silung sareng sumbangna teu puguh entep seureuhna taya pulunganeunana, sakali deui  hapunten anu kasuhun neda jembar hampura anu diteda.
Atuh anu katilu ieu mah etang-etang tilam kaasih pangrojong kurasa sono, tambi lengoh kalempohan tamba mulang ngalongkewang, sasieureun sabeunyeureun  sarebuk samerang nyamu, pecah belah lalab rumbah mugia janten barokah, ieu mah etang-etang tawis kanyaah sareng  kadeudeuh nu di iring ku kawih asih, disulam dina permadani cinta diipuk na jajantung, balabuhna dasar katineung gupay kelar eunteupna geugeut kameumeut mangkak ligar katresna di taman hate, simkuring sakulawargi seja ngabageakeun nyanggakeun lalawuh saaya-aya balakecrakan tanda kabagjaan urang sarerea pamugi katampi ku manah anu marahmay.
Para wargi baraya iket satatar pasundan,  rupina sakitu nu kapihatur, sakali deui neda ageung cukup lumur neda jembar hampura anu diteda, dipungkas ku beber layar poe anyar, lulus banglus ginuluran, pamugi urang sadaya nu aya di ieu tempat ditebihkeun tina marganing balai  dianggangkeun tina sagala gogoda disarengan kuluhur kuta gede dunya, jatnika sapapaosna, bagja dunya rawuh akheratna.
Sakitu nu kapihatur, naek sado ka leuwi panjang kudana abrut abrutan, Pidato ulang panjang-panjang ieu patuangan tos kukurubukan.
Wabilahi taufik walhidayah Wass wr wb. Rahayu, rahayu, rahayu.



Kadeudeuh nu meungkeut pageuh kagagas nu ngahudang waas



DIRI NU NGARASA NYERI RAGA NU NGARASA SANGSARA

Awak asa hampang ngoléang, teu napak kana titincakan. Saliwatan kasusah asa leupas tina pikiran, bangbaluh asa jauh ninggalkeun kalbu, tapi haté mah angger keketegan. Naha bener geus anggeus ieu karudet? Naha nyaan geus pungkas ieu kasusah? Ah, dipikir – pikir kalah beuki rungsing, mending sumerah kana sagala hal nu bakal karandapan, buah tina pamolah sorangan. Kari geletuk batuna kecebur caina, kumaha béhna waé. Ibarat jamparing anu ngabelesat ninggalkeun gondéwa, hamo bisa mulang deui. Sagala lampah anu geus kasorang, hamo bisa dibalikkan deui.
Katémbong raga anu ngajepat di kamar, nangkarak jadi bangkarak teu walakaya da puguh geus teu nyawaan. Gigireun leungeun katuhu nyampak gelas, urut nguyup racun nu mupus ratugna jajantung. Racun nu dipénta tulung nundung kabingung dina pipikiran anu matak nalangsa. Baruang anu dipinang saraya nyinglar aral subaha `nu ngaraja kana manah nandasa harepan. Kasaksi jeritna ki adi waktu manggihan jasad kuring nu teu usik teu malik, jeritna tarik dipirig sit uncuing ngabangingik, ditema ngocéakna si cikal jeung si panengah , dua budak kembang buruan nu sasatna keur butuh ku kanyaah.
Haté beuki rajét ngadéngé ngajéréwétna si bungsu nu keur butuh cinyusu, asa kagandéngan tina tibra saréna. Hampura mamah anaking, lain teu nyaah ka anak sorangan, mamah geus teu kuat nandang kasusah, teu wasa ngubaran gudawangna rasa. Lir naék gunung taya nu nungtun, dina gawir nu dipalipir, dina jalan satapak nanjak nu dipapay, kuring ngarumpuyuk bari ngahégak béakkeun napas , nangtung deui, ngarumpuyuk deui , antukna ngagubrag nangkarak bengkang serah bongkokan. Rumasa hirup kasarung di laku lancung teu manggih tungtung, ka anak ngawawadian supaya hirup bener, pinter, ulah kabalinger, tapi laku diri nurustunjung euweuh nu payus dipulung. Hirup ukur diarah senangna diala genahna najan pasalia jeung susila katut agama. Sakali deui hampura mamah anaking, sagélo – gélona indung angger wé mikahayang anakna mah bener, pidu’a ti mamah sugan jeung sugan hidep mah bisa hirup dina jalan bebeng lempeng najan teu diasuh ku indung. Lampah mamah lain turutaneun, tapi pieunteungeun.
Kakeueung beuki manteng waktu tatangga datang najan teu diogan tapi nyaho tina beja nu tatalépa. Loba sémah kalah ka tugénah, loba tamu kalah ka asa kaganggu, loba batur ukur nambah tagiwur, kabéh nganaha – naha bet luluasan cenah, bari istigfar jeung babacaan sabisa – bisa. “Meni pondok pikiran nya Si Nani, ceuk urang mah mending neang deui salaki nu anyar!” ceuk Si Maman. “Kitu téa, samarukna maéhan manéh bakal nganggeuskeun masalah, padahal ku jalan kitu bakal datang masalah nu leuwih gedé!” walon Bi Uti. Gandéng siah! Hayang dijungjurigan ku aing? Aing keur hirup kungsi maranéh nulungan ngubaran kasusah? Wungkul kukulutus waktu dipénta tulung, haré –haré bari ngaléléwé dipénta bongbolongan sakapeung papaéhan tuluy ukur mikiran pangabutuh séwang– séwangan. Puguh batur mah ukur bisa ngabibisani, teu ngarasakeun kumaha peurihna ati awéwé anu sasatna dipiceun ku salaki, bari buntu laku gering nangtung ngalanglayung mikiran nyatu keur budak satilu–tilu. Gambar–gambar lampah kahirupan mangsa lawas daratang najan teu dipénta, nyampak lalaunan antay–antayan ngajak medar carita nu kungsi kalakonan, mapay raratan ingetan.
Baheula loba nu nyebut kuring geulis kawanti wanti éndah kabina-bina. Loba jajaka kabandang, loba duda anu kagémbang, hanjakal cenah kuring téh gélényé jeung lénggér, teuing ku béréhan ngalayanan kahayang lalaki buraong nu ngolo ku duit sapésér. Meureun waé kuring boga sikep kitu sabab jauh ti kolot, duanana nyiar kipayah jauh ti imah. Kurang atikan jeung kanyaah mawa kuring ka jalan sasar kabawa ku sakaba–kaba, galagah kacaahan, ngalajur napsu kabaud ku batur. Antukna ukur bisa ngahuleng ngaraga meneng waktu aya nu hirup jeroeun beuteung. Bingung nataku tumanya ka batur taya ngaku saha nu nyababkeun kuring ngandung. Hésé nyaliksik, da puguh kajadianana lumangsung waktu pogot mabok satengah gélo . Tapi nu gandang datang teu disangka–sangka, niat mélak bibit–bibit asih malar tumuwuh laju pinuh ku kembang– kembang mekar, ngubaran haté nu rajét dijejewét. Teu paduli kana diri nu geus teu matut urut pamaké batur, pajah kabungbulengan teu miroséa akal pipikiran, keukeuh hayang deukeut bari geugeut. Kang Dedi lalaki sajati, haté nu hanaang ngadak–ngadak bungangang kasimbeuhan galura trésna anu umpal–umpalan mangsa urang duaan ngambah sagara asmara babarengan. Méga–méga éndah mapaés jomantara basa akang ngajak ngawang–ngawang nincak bulan nyabak béntang. Asih Kang Dedi teuing ku suci, seungit ngadalingding mipir–mipir ati sanubari.
Dasar kuat panginditan, matih tuman batan tumbal, tadina motah kadieuna rucah, teu beunang dipikanyaah. Lir anjing kadempét, ditulungan kalah ngagaik, ngaleuleungit ka nu kungsi niat mipinding aib. Kuring kabéngbat ku Roni, si kurang ajar anu ngaku–ngaku jelema beunghar. Mémang beunghar kétang, tapi beunghar ku jalan teu halal, kadieunakeun kuring kakarak apal. Kuring sérab ku dunya barana, kabita ku harta banda. Keur kitu téh parungrum si Roni mémang édun, sanajan palsu tapi teu burung matak ngabius nu ngadangu. Kuring kabobodo ku pangolo, teu deui nolih asih ti Kang Dédi. Laju Roni resmi jadi salaki kuring, ninggalkeun kang Dedi anu bati ngaheruk bari ngégél curuk. Lian ti anak anu di luar nikah téa, ti Roni anak nambahan dua. Kakara ogé si bungsu lahir, Si Roni jalir. Jangji rék satia kalahka hayang boga pamajikan anyar. Lunta ti imah, teu basa teu carita, teuing kamana. Ngan kungsi nyarita ka tatangga, hayang ngasaan boga pamajikan parawan. Alesan ! Tada teuing ceuceubna kuring ka anjeun, Roni. Ti poé ka poé nganti sugan anjeun babalik pikir, beurang jeung peuting teu genah cicing dikukuntit kainggis, tapi beuki nganti batin beuki nyeri badis diturih hinis. Ti minggu ka minggu nyusud , tuluy suwung wungkul bisa nyuuh bari sumegruk nyoarakeun babaung silung, kocéak peura nyanyambat anjeun. Kuring gering pikir. Ceurik bari ngajerit. Haté nalangsa taya papadana marengan awak begang nu nyangsaya dina ranjang kamelang, baluweng jeung keueung nyanghareupan pikahareupeun. Maraban anak tilu, sirah jangar da hutang salaput hulu. Ku nu boga warung mindeng digelendeng, ku nu diinjeuman duit remen dibéré budi pait. Teu kuat, kuring teu kuat, tungtungna nangtang ajal supaya gancang datang. Katinggali boéh geus dipaké ngabulen bugang. Éh, geuning Kang Dedi sumping, Mapatkeun du’a téras khusyu sholat ghoib . Kang Dedi teu mupuas ka abdi? Abdi isin ku laku diri, mulang asih ku sengit, ngadon méré raheut kanu geugeut. Jeung ngiring manggul pasaran sagala, jajap ka pajaratan. Ulah Kang ! Teu pantes akang ngamumurah sorangan, teras – terasan mikaasih diri abdi, sidik abdi awéwé nu teu nyaho males budi. Nepi ka kuburan, jasad gancang dirungkup lemah. Kembang–kembang nu mawur luhureun taneuh beureum, nyarungsum talatah urusan dunya geus pareum. Pileuleuyan alam pawenangan, moal ngaleuleungit kana amis kareueut nu kungsi dibikeun ku anjeun, kahayang mah tuluy mayeng teu eureun–eureun , hanjakal kasilih ku pait nu meulit diri nyiksik ati matak milih pati.
Duh, réhé combrék bari poék sanggeus tujuh léngkah nu nganteur mulang ninggalkeun kuring sorangan. Sugan jeung sugan kahayang nyorang genah moal nogéncang, matak milih pati gé geus sanggeuk ngeukeuweuk karudet. Saha éta? Dua mahluk pikasieuneun, pikagimireun, ujug–ujug datang teuing timana jolna bari neuteup seukeut bangun geuleuh. Geuleuh kunaon? Rék nanahaon? Kuring boga dosa naon? Ngadak- ngadak awak ngadégdég dibarung sebér. Éta dua mahluk tuluy nyampeurkeun, beuki deukeut, beuki deukeut.*** (Blok Mumunggang Desa Ciranjeng, Kab. Majalengka)